شرق نوشت: پایان سیاست‌ورزی یک فرمانده

شرق نوشت: پایان سیاست‌ورزی یک فرمانده

شرق/ متن پیش رو در شرق منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

«فعلا مقرر شده است تجاربم را به نسل آینده سپاه منتقل کنم و به آنان مشورت دهم.» این توضیح محسن رضایی در پی شایعاتی است که در مورد بازگشتش به سپاه منتشر شده. این‌طور که اعلام شده قرار است محسن رضایی به امر تدریس علوم و فنون نظامی پرداخته و تجربیات خود را به نسل جدید بیاموزد. تأسیس دانشگاه امام حسین(ع)، قرارگاه خاتم الانبیا و دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله از عمده خدمات او در دوران تصدی سپاه به‌شمار می‌آید. او پس از پایان جنگ هشت ساله در رشته اقتصاد به دانشگاه تهران رفت و در سال٧٩ دکترای خود را از این دانشگاه اخذ کرد. رضایی پس از سال‌ها فعالیت سیاسی دوباره به اصل خویش باز می‌گردد، اما دستاورد حضور فرمانده اسبق سپاه در سیاست چه بود؟ محسن رضایی در روز قدس سال٩٣ با پوشیدن لباس نظامی در راهپیمایی شرکت کرد تا احتمال حضور مجدد او در جایگاه یک نظامی و پایان دوران سیاست‌ورزی این فرمانده سابق سپاه پاسداران کلید بخورد. پس از دوم خرداد ١٣٧٦ و تغییر فضای سیاسی ایران، رضایی اولین فرد نظامی بود که رسما لباس سبزرنگ خود را از تن درآورد و وارد عرصه رقابت‌های سیاسی شد. آنچه در ظاهر امر به چشم می‌آمد این بود که رضایی ابزار حضور سیاسی را به‌خوبی می‌شناخت و اقدام به تأسیس حزب و چندین رسانه کرد. سال ١٣٨٦ حزب «اتحاد ملی» با حضور افراد نزدیک به محسن رضایی از جمله امیدوار رضایی، برادر وی اعلام موجودیت کرد. این حزب با داشتن هفته‌نامه‌ای به همین نام فعالیت می‌کرد. پس از شکست رضایی در انتخابات سال ٩٢، انتشار این هفته‌نامه هم متوقف شد. از طرفی در سال ١٣٨٨ حزب «توسعه و عدالت» به دبیرکلی عبدالحسین روح الامینی اولین کنگره خود را برگزار کرد. در سال ١٣٩٠ امیرعلی ‌امیری، رئیس شورای مرکزی حزب توسعه و عدالت، در نشستی خبری محسن رضایی را پدر معنوی حزب متبوعش خواند، اما دبیرکل حزب بلافاصله حرف وی را اصلاح و تأکید کرد که رضایی برادر حزب است. در انتخابات مجلس ششم نامزد شد و تنها فردی بود که به هر دو فهرست جامعه روحانیت مبارز و مجمع روحانیون مبارز راه یافت. بعد‌ها هم در سه انتخابات ریاست‌جمهوری نهم، دهم و یازدهم کاندیدا شد اما در هیچ‌کدام از این میدان‌ها دستاورد خاصی غیر از شکست نصیبش نشد. در رقابت‌های سیاسی هم او تلاش کرد با اتکا به دکترای اقتصاد خود تمرکزش را بر وضعیت اقتصادی کشور بگذارد. در انتخابات سال ٨٨ او با شعار دولت ائتلافی و با برنامه‌ای مدون در زمینه اقتصاد، اما پیچیده و غیرقابل فهم از نگاه عامه مردم و غیرقابل تحقق از نگاه کارشناسان، وارد کارزار انتخابات شده بود. در مناظره‌های انتخاباتی سال ٩٢ هم محسن رضایی یک اسکناس هزار تومانی از جیب خود بیرون آورده و مقابل دوربین گرفت و گفت: «آقایان به اقتصاد توجه کنید. «هزار تومانِ» امروز، برابر «سیصد تومان» گذشته است. برای کسانی که وضعشان خوب است، ممکن است مهم نباشد؛ اما برای بیشتر مردم تکان‌دهنده است.»

حرکت بین جناح‌ها
رضایی می‌خواست خود را فردی بینابین احزاب و جناح‌های سیاسی تعریف کند. استراتژی او معرفی خود به‌عنوان خط سوم و متنعم‌شدن از پایگاه اجتماعی دو جناح سیاسی عمده کشور بود. راهبردی که از اساس اشتباه به‌نظر می‌رسید؛ چرا‌که موفق نشد جایگاه سابق خود در بین جریان اصولگرا را حفظ کند و اصلاح‌طلبان نیز هیچ‌گاه نه او را جدی گرفتند و نه به آقا محسن اعتماد کردند. مواضع بینابینی رضایی پس از انتخابات سال ٨٨ نمونه روشنی از رویکرد سیاسی او بود. هرچند در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ٩٢ رضایی نسبت به گذشته جایگاه و رأی بهتری به دست آورد که آن هم با رویکرد تکیه بر اقوام و به‌خصوص قوم بختیاری و استان‌های زاگرس‌نشین بود؛ شاید این تنها دستا‌ورد فرمانده اسبق سپاه پاسداران از حضور در عرصه سیاست بود.

ابوشریف؛ از سپاه تا سفارت
البته پیش از محسن رضایی، عباس ابوزمانی معروف به ابوشریف از اولین فرماندهان سپاه بود که بعدها در هیبت یک دیپلمات به سفارت ایران در پاکستان رفت. ابوشریف که سابقه فعالیت سیاسی- مبارزاتی با رژیم پهلوی را در کارنامه خود داشت، پس از پیروزی انقلاب اسلامی نقش مهم و تأثیرگذاری در تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی داشت. ابوشریف تا سال ١٣٦٠ در سپاه مشغول فعالیت بود و پس از آن ابتدا به‌عنوان کاردار و سپس در سال ١٣٦١ به‌عنوان سفیر به پاکستان رفت. البته ابوشریف هیچ‌گاه رسما وارد عرصه رقابت سیاسی نشد و در طول سال‌های گذشته گهگاه در ایران بوده و گاهی هم در دیگر کشورهای اسلامی ساکن شد.

رحیم‌صفوی از فرماندهی تا مشاوره
سرلشگر یحیی رحیم‌صفوی هم در زمان حکومت پهلوی، سابقه مبارزه با رژیم گذشته را داشت. او پس از پیروزی انقلاب و از آغاز شکل‌گیری نهاد سپاه پاسداران در رده‌های بالای سپاه حاضر بود. صفوی در نهایت در سال ١٣٧٦ درست سالی که فرمانده سابق او یعنی محسن رضایی پای به عرصه سیاست گذاشت، به فرماندهی کل سپاه رسید و تا سال ١٣٨٦ در این سمت قرار داشت. صفوی پس از پایان حضورش در سپاه پاسداران گاهی به اظهار‌نظر درباره مسائل سیاسی پرداخت. شاید بتوان یکی از مهم‌ترین سخنان اخیر فرمانده سابق سپاه در باب مسائل داخلی را نقل قول او درباره هاشمی‌رفسنجانی دانست؛ جایی که گفته بود هاشمی به فکر قدرت پس از رحلت امام(ره) بود. صفوی هم‌اکنون دستیار و مشاور عالی فرماندهی کل قواست. او هم برخلاف فرمانده سابق خود وارد منازعات و رقابت‌های سیاسی نشد.

رضایی راه را برای دیگران باز کرد
محسن رضایی اولین فرد عالی‌رتبه نظامی بود که رسما وارد رقابت‌های سیاسی شد. پس از او، تعداد دیگری از نظامیان مانند محمدباقر قالیباف هم شانس خود را در این عرصه آزمایش کردند.
شهردار فعلی تهران که ابتدا از سپاه به فرماندهی نیروی انتظامی رفت، در زمان حضور در لباس نظامی هم گاهی وارد منازعات سیاسی می‌شد. مهم‌ترین کنش او در آن برهه زمانی را می‌توان به امضای نامه معروف فرماندهان سپاه در سال ١٣٧٨ و در پی حوادث کوی دانشگاه دانست. نامه‌ای که خطاب به رئیس‌جمهوری وقت نگاشته شده بود. قالیباف هم پس از پایان دوران فرماندهی خود در نیروی انتظامی مستقیما وارد سیاست و کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری سال ٨٤ شد. انتخاباتی که درنهایت او را با حدود چهار‌میلیون رأی در جایگاه چهارم نشاند. اما او بلافاصله به جای محمود احمدی‌نژاد که به پاستور راه یافت، به خیابان بهشت رفت و از آن روز تاکنون شهردار تهران است. قالیباف هم مانند فرمانده سابق خود در سپاه، چندین رسانه مختلف را برای فعالیت‌های سیاسی خود دایر کرد. شهردار تهران مجددا و پس از هشت‌سال اسب خود را برای شرکت در یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری زین کرد، اما باز هم ناکام ماند. شاید تنها نتیجه‌ای که قالیباف سیاست‌مدار تا امروز به‌دست آورده، همین شهرداری تهران و حضور در نشست‌های هم‌گرایی و فهرست‌بندی انتخاباتی اصولگرایان باشد.

نظامیان به جای خود
محسن رضایی در سال‌های نسبتا طولانی فعالیت سیاسی خود دریافت که مردم ایران (بدون ارزش‌گذاری خوب یا بد) یک ‌فرد نظامی را همواره و همچنان نظامی می‌بینند و می‌دانند. شاید به همین دلیل است که در طول این سال‌ها هرگز هیچ‌کدام از نظامیان سابق نتوانستند در انتخابات پیروز باشند. از سویی دیگر شاید محسن رضایی به این نکته ظریف رسیده که حضور یک فرمانده سابق نظامی در عرصه سیاست و رسانه، حتی می‌تواند به جایگاه کاریزماتیک او به‌عنوان فرمانده اسبق نیز آسیب برساند.
درواقع می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که نظامیان نه‌تنها در سیاست توفیقی به دست نیاوردند بلکه جایگاه قبلی خود را نیز متزلزل دیدند. بازگشت محسن رضایی به لباس سبزرنگ سپاه در عرصه عمومی هرچند فعلا برای انتقال تجربه به نسل جدید باشد، شاید بتواند چهره انتخاباتی و سیاسی او را نزد هم‌قطاران سابق، بازسازی کند اما حکایت از موفق‌نشدن در عرصه سیاسی دارد. نکته مهم این تجربه ناموفق برای محسن رضایی، به‌عنوان مهم‌ترین فردی که از جایگاه نظامی وارد سیاست شد را شاید بتوان به دیگران هم تعمیم داد. باید دید سرنوشت سیاسی-نظامی محسن رضایی برای دیگرانی هم که وارد این عرصه شدند، تکرار می‌شود؟ احتمال دارد این روندِ کند همین‌جا متوقف شده و دیگران نخواهند تجربه محسن رضایی را خود به دست آورند.

[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «شرق نوشت: پایان سیاست‌ورزی یک فرمانده» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات