سرمقاله اعتماد تفاوت دو نوع اعتماد

سرمقاله اعتماد/ تفاوت دو نوع اعتماد

اعتماد/ «تفاوت دو نوع اعتماد» عنوان یادداشت روز روزنامه اعتماد است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

چندین سال است که در ایران و نیز جوامع دیگر، درباره سرمایه اجتماعی بحث‌های زیادی انجام می‌شود و در این میان یک رکن مهم در سرمایه اجتماعی اعتماد است. اعتماد میان مردم، یا میان دولت و مردم، سرمایه بسیار مهمی است که زمینه‌ساز توسعه می‌شود و خود ثمره توسعه نیز هست.

چند روز پیش یکی از فعالان صنعتی در گفت‌وگویی با روزنامه گفته بود که در اوایل دهه ١٣٥٠ برای خرید میلگرد یا سیمان و... کافی بود از محل کارگاه یک تلفن بزنیم تا فوری ارسال شود و چند روز بعد هم به تهران بیاییم و پول آن را بدهیم. ولی آیا امروز چنین اعتمادی وجود دارد؟ البته الان هم هست، بستگی به طرفین رابطه دارد. ولی روشن است که وجود چنین اعتمادی هزینه تولید را بسیار کاهش می‌دهد. ولی آیا در روابط خارجی هم‌چنین قاعده‌ای برقرار است؟

پاسخ منفی است، زیرا اعتمادی که در بالا به آن اشاره شد، مبتنی بر یک دستگاه نظارتی و حقوقی است که در ابتدا دیده نمی‌شود و اگر کسی تخلف کرد آن دستگاه وارد عمل می‌شود. یا این اعتماد مبتنی بر یک رابطه صمیمانه به نسبت تاریخی میان طرفین است که داشتن اعتماد را به نفع خود تجربه کرده‌اند. ولی در روابط بین‌الملل از یک سو چنین سازوکار نظارتی قدرتمندی نیست که استیفای حق کند و از سوی دیگر به جز موارد استثنا میان بیشتر کشورها وجود تضاد منافع و تنش، جزیی از تاریخ آنهاست. بنابراین استفاده از واژه اعتماد به معنای داخلی در روابط خارجی چندان اعتباری ندارد.

اکنون که به مساله مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ١+٥ رسیده‌ایم بحث اعتماد مجددا مطرح شده است. به این معنا که آیا ما باید نسبت به طرف‌های مقابل خود اعتماد داشته باشیم؟ به همان معنایی که مثلا به برادر و همسایه یا شهروند یا دولت خود اعتماد داریم؟ آیا طرف‌های مقابل نیز باید به همین معنا به ما اعتماد کنند؟ به همین دلیل رهبری نظام نیز در دیدار اخیر خود به این صورت به موضوع پرداخته‌اند: «بنده به مجریان مذاکرات هسته‌ای اعتماد دارم و تاکنون تردیدی نسبت به آنها نداشته‌ام...»

سخنان رهبری با مردم براساس اعتماد متقابل است و همانطور که مردم به بنده حقیر اعتماد دارند، من هم نسبت به مردم اعتماد کامل دارم... اخیرا یکی از مسوولان صریحا گفت که «ما به طرف مقابل اعتماد نداریم»، که این‌گونه موضعگیری‌ها خوب است. ایشان با تاکید بر اینکه نباید فریب لبخند طرف مقابل را خورد و نباید به وعده‌های نقد او اعتماد کرد، گفتند: «نمونه بارز این مساله، مواضع و سخنان رییس‌جمهور امریکا بعد از بیانیه اخیر است».

ملاحظه می‌شود که تعبیر و برداشت از مفهوم اعتماد در امور داخلی با خارجی کاملا متفاوت است. در حالی که اعتماد رکن رکین در روابط داخلی است ولی غلبه بی‌اعتمادی در عرصه روابط خارجی، به ویژه در مذاکرات با ١+٥ بسیار قابل فهم است. البته طرف مقابل نیز همین نگاه را دارد.

اوباما پس از صدور تفاهم‌نامه اخیر، در سخنان خود اعلام کرد که این توافق براساس اعتماد میان طرفین نیست، بلکه براساس راستی‌آزمایی است. این ویژگی باید دو طرفه باشد. بنابراین همه کسانی که گمان می‌کنند در روابط خارجی باید نسبت به طرف مقابل خوشبین یا به تعبیر دیگر بااعتماد بود، نه تنها اشتباه می‌کنند، بلکه این نگرش بیشترین ضربه را به این‌گونه توافقات می‌زند. مثل قرض دادن پول به دیگران است بدون اینکه سند لازم گرفته شود. البته بسیاری از افراد مبلغ قرض گرفته را مسترد می‌کنند، ولی اگر اسناد لازم گرفته نشود، زمینه لازم برای زیر قول زدن احتمالی برخی افراد را فراهم کرده‌ایم و به نوعی باید خودمان را نیز در این رویداد مقصر بدانیم.

متاسفانه برخی از افراد که بیشتر در حوزه غیرسیاسی فعال هستند، گمان می‌کنند باید به طرف مقابل به ویژه امریکایی‌ها اعتماد داشت در حالی که بنیان روابط خارجی نه بر اساس اعتماد که بر اساس قدرت استوار و تنظیم می‌گردد.

نکته بسیار مهم دیگری که در سخنان مقام رهبری بود، اشاره به احتمال ادامه این گفت‌وگوها در زمینه‌های دیگر مشروط به انجام درست این تفاهم است: «اگر طرف مقابل از کج‌تابی‌های خود دست بردارد، این تجربه را می‌توان در مسائل دیگر ادامه داد اما اگر طرف مقابل به کج‌تابی‌های خود ادامه دهد، تجربه قبلی ما در بی‌اعتمادی به امریکا تقویت خواهد شد». بنابر این نباید روابط را بر اساس اعتماد خیالی شکل داد که در این صورت در همین مرحله با شکست مواجه خواهد شد و به امور دیگر میان دو کشور سرایت نخواهد کرد.

روشن است که اگر توافق روشن و خالی از ابهام منعقد شود، طرفین نمی‌توانند خلاف آن عمل کنند و همین نکته، زمینه‌ساز حل مشکلات بعدی خواهد شد و حتی می‌تواند مبنای اعتمادسازی نسبی شود. ولی اگر توافق را با اما و اگر و... منعقد کنیم، زمینه سوءاستفاده را فراهم کرده‌ایم و در صورت وقوع آن، اختلافات دیگر نیز تشدید می‌شود و برای از میان بردن آنها گامی برداشته نخواهد شد.

ایران نشان داده که نسبت به توافقات خود پایبند است. برای نمونه پس از موافقت ایران با قطعنامه ٥٩٨، شایع شد که ایران به سرعت زیر بار این پذیرش خواهد زد، ولی مرحوم امام به سرعت واکنش نشان داد و در پیام خود که خطاب به حجاج خانه خدا صادر شده بود، از فرصت استفاده و اعلام کرد که «ما رسما اعلام می‌کنیم که هدف ما تاکتیک جدید در ادامه جنگ نیست» و در عمل هم ایران همین مسیر را رفت، هرچند عراق وارد جنگ با کویت شد و سپس از ائتلاف غربی شکست خورد و در ضعف و سراشیبی فرو رفت ولی ایران بر تعهدش پایدار ماند و اتفاقا همین رفتار زمینه‌ساز نگرش اعتمادآمیز به ایران نیز بوده است.

[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «سرمقاله اعتماد تفاوت دو نوع اعتماد» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات