ضرورت توجه نهادهای آموزشی و رسانه ها به گفتمان اقتصاد مقاومتی

مهندسی فرهنگ در اقتصاد مقاومتی به معنای مدیریت افکارسازی جامعه به گونه ای است که بتواند نسبت تعادلی و تکاملی را میان عوامل و متغیرهای تشکیل دهنده اقتصاد مقاومتی شکل دهد. در این مطلب برخلاف مهندسی فرهنگی، خود فرهنگ به عنوان یک موضوع قابل مدیریت در دستور کار قرار می گیرد تا چنین رویکرد فرهنگی در جامعه برای رسیدن به هدفی چون اقتصاد مقاومتی پدید آید که در این ارتباط نهاد های مختلفی مانند دانشگاه ها، مرکزهای آموزشی، رسانه ملی، خبرگزاری ها و مطبوعات تاثیرگذار هستند.
یکی از مهم‌ترین اقدام هایی که این نهادها می‌توانند در رابطه با سیاست های اقتصاد مقاومتی انجام دهند، تبدیل کردن ادبیات و مفاهیم آن به «گفتمان غالب جامعه» است؛ نکته‌ای که رهبر معظم انقلاب آن را از الزام های تحقق سیاست‌ های اقتصاد مقاومتی عنوان و در بند 21 این سیاست ها به «تبیین ابعاد اقتصاد مقاومتی و گفتمان سازی آن به ویژه در محیط های علمی، آموزشی و رسانه ای و تبدیل آن به گفتمان فراگیر و رایج ملی» اشاره کردند.
رسانه‌ها به ‌ویژه رسانه ملی، نقش تعیین‌کننده ای در گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی دارند. همان طور که ضعف در تبیین و آگاهی نداشتن درباره اقتصاد مقاومتی می‌تواند این مقوله را به حاشیه براند، توجه دقیق و پیگیری راهبردهای آن در عمل می‌تواند نتیجه مثبتی داشته باشد.
ضرورت و اهمیت گفتمان این موضوع و تاثیر آن در عرصه های گوناگون کشور سبب شد تا پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا با «فاطمه مهاجرانی» رییس دانشکده فنی و حرفه ای شریعتی و «سیدمحمدموسی مطلبی» رییس پژوهشکده علوم توسعه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی به گفت و گو بپردازد.
متن این گفت و گو را در ادامه می خوانیم:
**ایرنا: شاخصه های اصلی اقتصاد مقاومتی چیست و تاثیر آن در جامعه چگونه بوده است؟
*مهاجرانی: اقتصاد مقاومتی یک بستر است و نباید آن را به عنوان یک موضوع واحد دید و در پی عملیاتی کردن آن بود بلکه باید زیر بنایی به آن توجه داشت. سخنان مقام معظم رهبری در مورد اقدام و عمل در راستای اقتصاد مقاومتی دال بر این موضوع است که باید به اقتصاد مقاومتی با عنوان یک بسته نگاه کرد که از جنبه های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و فنی مورد توجه قرار گیرد. از این رو باید در زمینه اقتصاد مقاومتی یک حرکت همه جانبه و اساسی صورت پذیرد.
تاثیر نهادینه سازی اقتصاد مقاومتی را می توان در جامعه مشاهده کرد، وقتی افراد در جوامع از کالاهای ساخته شده به وسیله متخصصان خود استفاده می کنند؛ حس باور ملی و اعتماد به نفس را قوی می کنند. در این صورت جامعه باید به اقتصاد مقاومتی به عنوان یک راهکار کلان توجه کند؛ زیرا اقتصاد مقاومتی به معنای دیدن فرصت ها و حل کردن چالش ها در اقتصاد است و در این فضا باید با گفتمان همدلی و هم زبانی پیش رفت.
*مطلبی: اگر اقتصاد دارای یک مسیر حرکت باشد و در این راه دچار تکانه هایی شود و بتواند با سرعت بیشتر به هدف های قبلی خود ادامه دهد این امر همان اقتصاد مقاومتی یا تاب آوری می گویند. همچنین باید بیان کرد که اقتصاد مقاومتی از نظر سیاسی هم به این موضوع منتهی می شود که سیاست مداران تا چه حد می توانند در برابر تکانه های اقتصادی به آگاه سازی بخش عمومی و بنگاه های خصوصی بپردازند تا بتوانند مقاومت خود را حفظ کنند.
باید این نکته را در نظر گرفت که تکانه های اقتصادی گاهی به صورت مثبت هستند و زمانی به صورت منفی عمل می کنند؛ یعنی بستگی به شرایطی که به وجود می آورند مثبت و یا منفی بودن آنها هم مهم است. بنابراین اگر اقتصادی بتواند آثار خارجی منفی را جبران و به خوبی از تکانه های مثبت خارجی هم استفاده کند به این اقتصاد، اقتصاد تاب آور می گویند.

**ایرنا: محیط های علمی - آموزشی چه ارتباطی می توانند با اقتصاد مقاومتی داشته باشند و ظرفیت این مرکزها را در تبیین اقتصاد مقاومتی چگونه ارزیابی می کنید؟
*مهاجرانی: دانشگاه ها و مراکز آموزشی برای گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی در سه بعد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و فنی تاثیرگذار هستند. دانشگاه در بعد فنی باید این اعتماد به نفس را به دانشجویان بدهد که هیچ ترسی از چالش ها نداشته باشند و به این مهم برسند که آنها می توانند به تولید دست پیدا و بخشی از مشکل های جامعه را برطرف کنند.
در زمینه اقتصاد هم باید شاهد حضور بخش خصوصی در کنار دانشگاه بود؛ زیرا این امر از یک طرف به توانمندسازی دانشگاه ها و مراکز آموزشی در تبیین اقتصاد مقاومتی به شدت کمک می کند و از طرف دیگر دانشگاه ها هم دستاوردهای خود را در اختیار بخش خصوصی می گذارند.
همچنین در بخش فرهنگی نیز باید دانشگاه ها و مراکز آموزشی به زیرساخت های فرهنگی در سطح جامعه بپردازند تا اقتصاد مقاومتی به خوبی تبیین شود. افراد جامعه باید آگاهی یابند که کالایی که در داخل تهیه می شود، مناسب و خوب است و نباید به محض دیدن یک نشان و برند بر روی یک کالای خارجی این احساس به دست آید که این کالا از کیفیت عالی برخوردار است. همین امر باعث شده که محصول های تولید داخل نیز بیشتر با نام یک برند خارجی وارد بازار شوند.
به همین دلیل باید گفت که دانشگاه ها و مراکز آموزشی نمی توانند به اقتصاد مقاومتی تک بعدی نگاه کنند و برای تبیین و ارایه آن به عنوان یک گفتمان ملی و فراگیر، باید اقتصاد مقاومتی را یک بستر و موضوع واحد ببینند.
با توجه به این مباحث مهم ترین ظرفیت دانشگاه ها و مراکز آموزشی برای تبیین و گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی را می توان جوانان، دانشجویان و استادان دانست زیرا در این محیط ها جوانان توانمند و با تعهد به کشور و ارزش های نظام اسلامی وجود دارند که می توانند نقش خود را به خوبی ایفا کنند و اگر از این ظرفیت به خوبی استفاده شود کشور می تواند به خودکفایی و استقلال ملی دست یابد.
البته گفتنی است که بهره برداری از ظرفیت دانشگاه ها مستلزم داشتن یک ارتباط منطقی و اثرگذار میان مجموعه ها و سازمان های کشور است و در این زمینه باید بخش خصوصی و دولتی یکدیگر را قبول داشته باشند.
*مطلبی: اقتصاد مقاومتی می تواند از چند جهت با دانشگاه ها و مراکز آموزشی در ارتباط باشد. در سطح نخست تولید نظریه و گسترش ادبیات مساله است؛ یعنی اقتصاد مقاومتی چه مقدار بنیان های علمی دارد و این بنیان ها تا چه حد در دانشگاه ها پذیرفته شده است. همچنین باید دید که اقتصاد مقاومتی تا چه حد با ادبیات ملی در ارتباط بوده و دانشگاه تا چه حد به تولید درباره ادبیات اقتصاد مقاومتی پرداخته اند.
همچنین باید دید که افراد دانشگاهی در الگوهای شغلی و رفتای خود که دارای اثرگذاری اقتصادی است تا چه میزان پایبند به اقتصاد مقاومتی هستند و اگر باور به اقتصاد مقاومتی در میان آنها وجود داشت به صورت قطعی می توان گفت که دانشگاه ها می توانند در زمینه اقتصاد مقاومتی الگوساز و در بسیاری از موقع ها پیشگام باشند و این الگو بودن آنها می تواند فرهنگ جامعه را در زمینه اقتصاد مقاومتی تغییر دهد. اگر در دانشگاه ها و مراکز آموزشی در مورد گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی فضا سازی از مرحله نظریه پردازی تا تبدیل شدن آن به باور در سطح جامعه، انجام شود این امر می تواند اثرگذار باشد.

**ایرنا: وظیفه و اهداف دانشگاه ها و نهادهای علمی درباره گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی چیست؟
*مهاجرانی: دانشگاه و نهادهای آموزشی به عنوان یک نهاد فرهنگی وظیفه ترویج امید در سطح جامعه را بر عهده دارند؛ چرا که ممکن است در میان بسیاری از افراد این تفکر پیش بیاید که نمی توان به بسیاری از مشکل ها در داخل جامعه پاسخ داد و یا کالاهایی را در سطح کلان جامعه تولید کرد. لذا این دانشگاه و استادان هستند که در ایجاد باور به اینکه خواستن توانستن است، بر دانشجویان و به تبع آن در سطح جامعه تاثیرگذار هستند.
اگر اقتصاد مقاومتی در بین جامعه به گفتمانی فراگیر تبدیل شود خودباوری ملی تقویت می شود چرا که ملت ایران هشت سال جنگ تحمیلی و سال ها تحریم را پشت سر گذاشته اند.
*مطلبی: دانشگاه و مراکز آموزشی باید به مدل سازی ادبیات تولید شده در حوزه اقتصاد مقاومتی بپردازند. یعنی باید در این حوزه کار های مطالعاتی انجام شود تا این مدل ها در اختیار کارشناسان قرار بگیرد.
دانشگاه ها باید با صنعت ارتباط داشته باشند، در این باره در ایران همیشه خلا وجود داشته است؛ یعنی دانشگاه کار خود را انجام می دهد و صنعت و محیط کسب و کار هم به کار مستقل خود می پردازند و دیده می شود که نظریه و عمل از همدیگر فاصله دارند. در صورتی که دانشگاه ها باید خود را به صنعت نزدیک کرده تا بتوانند مدل های خود را عملیاتی کنند. همچین باید از تریبون هایی که در اختیار دانشگاه ها است در زمینه اقتصاد مقاومتی به خوبی استفاده کرد تا این امر در سطح جامعه به یک گفتمان تبدیل شود.

**ایرنا: نقش رسانه ها در تبدیل اقتصاد مقاومتی به گفتمان فراگیر و رایج ملی را چگونه می بینید؟
*مهاجرانی: بیشترین سهمی که در تبیین و گفتمان سازی اقتصاد مقاومتی و تبدیل آن به یک گفتمان رایج و فراگیر ملی در سطح جامعه برای صدا و سیما و رسانه ها می توان قائل بود این است که این نهاد در برنامه های خود به حمایت از تولید و تولید کنندگان داخلی تاکید داشته باشند و به نوعی برنامه های خود را به سمت نهادینه کردن غرور و افتخار ملی در سطح جامعه پیش ببرند که این کار هم مستلزم شناساندن ریشه ها و گذشته جامعه است؛ چرا که کشور ها هر چه دارای سابقه تاریخی و فرهنگی قوی تری باشند بهتر می توانند در برابر فشارهای خارجی ایستادگی کنند. هر چند باید اشاره کرد که جامعه ایران به واسطه داشتن پشتوانه مذهبی و دینی خود از گذشته غنی و ارزشمندی برخوردار است.
*مطلبی: اثرگذاری ملی صدا و سیما و رسانه ها در زمینه تبدیل اقتصاد مقاومتی به یک گفتمان در سطح جامعه بسیار زیاد و مهم است اما دیده می شود که این مراکز هنوز به خوبی نتوانسته اند در این زمینه فعالیت چشمگیری داشته باشند و وظیفه صدا و سیما است که اقتصاد مقاومتی را به یک باور ملی و جامع تبدیل کند و اگر بخواهد این امر را به عنوان طلبکاری از یک جناح خاص مد نظر گیرد اثرگذار نخواهد بود. تبدیل اقتصاد ملی به یک دغدغه ملی می تواند در جامعه مفید باشد و مردم به راحتی هم آن را می پذیرند.
*گروه اطلاع رسانی
**پژوهشم**9370**9131

انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-سایر می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «ضرورت توجه نهادهای آموزشی و رسانه ها به گفتمان اقتصاد مقاومتی» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-سایر منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات