سوریه چگونه در باتلاق اختلافات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی فرورفته است؟

سوریه چگونه در باتلاق اختلافات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی فرورفته است؟

رصد/ متن پیش رو در سایت تحلیلی "رصد" منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.

مذاکرات صلح سوریه درحالی در وین پی گرفته می‌شود که برای اولین بار تلاش شده است چتر دربرگیری کشورها در این نشست گسترده‌تر باشد و برای اولین بار از دیدگاه‌های ایران به‌عنوان کشوری پرنفوذ در دمشق استفاده شود.

هرچند روشن نیست آیا مذاکرات وین از نظر اثرگذاری بر تحولات سوریه به سرنوشت مذاکرات پیشین در ژنو و پاریس دچار می‌شود یا این بار راه‌حلی عملی برای بیرون رفتن سوریه از بحران پیش‌بینی خواهد شد، اما به‌نظر می‌رسد در ترکیب ۱۷ بازیگری که در مذاکرات وین حضور یافته‌اند، دست‌کم می‌توان شاهد سه شکاف عمده بود. شکاف‌هایی که فعال شدن آنها در مذاکرات وین می‌تواند بر نتیجه این گفت‌وگوها اثرگذاشته و مدیریت آنها ضامن موفقیت مذاکرات به‌شمار می‌رود.

شکاف اول: دولت سوریه و معارضان

اولین شکافی که در همه کنفرانس‌های صلحی که تاکنون درباره سوریه برگزار شده، به چشم می‌خورد، به شکاف دولت سوریه و معارضان و مخالفان داخلی بشار اسد مربوط است. هرچند نمی‌توان از این معارضان به‌عنوان یک جبهه یکپارچه یاد کرد، ولی دست‌کم سه دسته از این معارضان در برابر دولت اسد صف‌آرایی کرده‌اند. از این سه دسته البته تنها یک گروه از معارضان در مذاکرات صلح وین حضور دارند ولی نمی‌توان سایه دو گروه دیگر بر سر مذاکرات را نادیده گرفت.

براساس داده‌های میدانی از تحولات سوریه، ارتش آزاد سوریه که غربی‌ها از آن حمایت می‌کنند، تروریست‌های داعش که تندروهای تکفیری در برخی کشورهای عربی حامی آنها هستند و گروه تروریستی جبهه‌النصره که حامی آن برخی کشورهای منطقه هستند، مجموعه معارضان دولت را شامل می‌شوند. سهم این ها در معادلات منطقه‌ای سوریه یکسان نیست ولی در مجموع می‌توان گفت یکی از شکاف‌های اصلی در جریان مذاکرات صلح سوریه به اختلافات داخلی در این کشور بازمی‌گردد. اختلافاتی که تهران برای غلبه بر آن پیشنهاد داده است از یک‌سو دولت دست به اصلاحات سیاسی زده و از دیگر سو، همه گروه‌ها برای نبرد با داعش با یکدیگر متحد شده و گفت‌وگوهایی سوری – سوری را آغاز کنند.

شکاف دوم: مسکو و واشنگتن

در هفته‌های اخیر یک گسل قدیمی در سوریه که میراث جنگ سرد است، فعال شده و با حضور نظامی روسیه در سوریه، حالا واشنگتن و مسکو عملا در یک تضاد منافع آشکار در سوریه قرار گرفته‌اند. بنابراین روس‌ها و متحدانشان در کنار آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی و منطقه‌ای‌اش، حالا در یک صف‌آرایی فرامنطقه‌ای، سوریه را تبدیل به «اوکراین۲» کرده‌اند.

از یک‌سو بحران مهاجران در اروپا، انگیزه کشورهای اروپایی برای فیصله دادن به بن‌بست سوریه را افزایش داده و از سوی دیگر توافق هسته‌ای ایران و ۱+۵، انگیزه‌ای مضاعف برای تکرار نتایج این گفتگوها در رابطه با مساله سوریه داده است
شاید به همین خاطر است که گفته می‌شود میزبانان اصلی مذاکرات وین، روسیه و آمریکا هستند و حالا باید دید دو طرف که بر سر موضوعات مختلفی چه در حوزه انرژی، چه تحریم‌های یک‌جانبه، چه اوکراین و چه سوریه با هم اختلاف دارند، چگونه می‌خواهند در گفت‌وگوهای وین، بر حجم بالای چالش‌های فی‌مابین غلبه کرده و راهی به سوی بهبود اوضاع سوریه بگشایند؟

شکاف سوم: ایران، عربستان و ترکیه

از یاد نبریم که افزون بر دو سطح خرد (اختلافات داخلی در سوریه) و کلان (جدال بازماندگان دو بلوک شرق و غرب)، در سطح میانی نیز اختلافات بازیگران منطقه‌ای، خود یکی از موانع صلح سوریه است.

ایران، عربستان و ترکیه مهمترین بازیگرانی در منطقه آسیای جنوب غربی به‌شمار می‌روند که بر سر سوریه دارای اختلافات اساسی هستند و هر یک به‌گونه‌ای، در تحولات موجود در این کشور سهم دارند. تهران از ابتدای مناقشه سوریه، درگیری داخلی در این کشور را توطئه‌ای علیه محور مقاومت دانست و به مقابله با تروریست‌ها پرداخت، حال آنکه ریاض با راه انداختن یک جنگ نیابتی، سوریه را میدانی برای تسویه‌حساب با نفوذ روزافزون تهران دید و ترکیه نیز از این مناقشه به‌عنوان فرصتی برای هجوم به کُردها استفاده کرد. روشن است که با وجود اختلافات موجود میان این کشورها و دیگر بازیگران منطقه‌ای، نمی‌توان چندان امیدوار به بهبود اوضاع سوریه در پس مذاکرات وین بود، مگر، بازیگران فرامنطقه‌ای بتوانند بر کارگردانان جنگ نیابتی (به‌ویژه عربستان و ترکیه) تاثیر مثبت بگذارند.

فرصت‌های پیش‌روی مذاکرات وین

در این بین برخی فرصت‌ها پیش‌روی بازیگران حاضر در نشست صلح وین وجود دارد که امیدبخش غلبه بر شکاف‌های موجود است. از یک‌سو بحران مهاجران در اروپا، انگیزه کشورهای اروپایی برای فیصله دادن به بن‌بست سوریه را افزایش داده و از سوی دیگر توافق هسته‌ای ایران و ۱+۵، به هشت بازیگر حاضر در این گفت‌وگوها (ایران، شش کشور عضو ۱+۵ و اتحادیه اروپا) انگیزه‌ای مضاعف برای تکرار نتایج این گفت‌وگوها در رابطه با مساله سوریه داده است. همچنین حضور نظامی روس‌ها در کنار اسد، اکنون معادلات میدانی سوریه را به نفع دولت قانونی سوریه و برعلیه تروریست‌ها تغییر داده و درگیر شدن ترکیه با برخی بحران‌های داخلی، عملا آنکارا را نسبت به ادامه راهبرد پیشین خود ناامید کرده است. به این تحولات اگر زمین‌گیر شدن ریاض در جنگ یمن و مشغول شدن صهیونیست‌ها به اوج گرفتن نارضایتی فلسطینیان و احتمال آغاز انتفاضه سوم را بیفزاییم، شاهد خواهیم بود که شاید برخی بازیگران حاضر در وین چندان هم برای پایان دادن به بحران سوریه بی‌انگیزه نباشند.

با این وجود برای آنکه بتوان فرجام نقش‌آفرینی این سه شکاف در وین را به دقت نظاره کرد، باید در انتظار تداوم گفت‌وگوهای صلح سوریه در وین بود و دید که آیا بسته‌های تشویقی لازم برای کاستن از تنش در راستای سه گسست یاد شده، در هتل امپریال وین وجود دارد، یا نه.

*یوسف آبشاریان

[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «سوریه چگونه در باتلاق اختلافات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی فرورفته است؟ » اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات