اعتماد نوشت: اژدهای زرد در تدارک صنعتی شدن خاورمیانه

اعتماد نوشت: اژدهای زرد در تدارک صنعتی شدن خاورمیانه

اعتماد/ متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.

مه اسب‌ها به تاخت ابریشم‌های گران‌قیمت، خنیاگران جوان و پیشکش‌های ارزنده دودمان «هان» را به دربار مهرداد دوم اشکانی می‌آوردند. صدای سم اسب‌هاشان سکوت جاده ابریشم را در هم می‌شکست تا هدایای چینستانی‌ها را به «قدرت بزرگ» برساند. ٢٠٣١ سال پیش، حکومت مهرداد، میزبان نخستین پیک «وو دی» امپراتور چین بود تا برای نخست‌بار چین با ایران بازرگانی کند. ١١٥ سال پیش از میلاد مسیح آنها اسب‌های سفیری ایران را می‌خواستند و قالی و مینیاتور و سفال‌ و لوازم آرایش و مرجان و جواهرات و رنگ و انفیه. حالا هزاران سال از آن روزها می‌گذرد؛ چین به جای امپراتور، رییس‌جمهوری دارد که در راس یک هیات بلند پایه ٦٠٠ نفره به پایتخت ایران آمده است. این‌بار «قدرت بزرگ» چین است هر چند که هنوز هم به ایران نیاز دارد. این‌بار نه برای اسب و سفال که برای «نفت» و «بازار بزرگش». نفت و بازاری که چین برای ماندن در بالاترین پله اقتصاد جهان به آن نیاز دارد. چینی‌ها شاید یکی از بزرگ‌ترین بدهکاران نفتی دوران تحریم به ایران باشند اما نباید فراموش کرد در همه سال‌هایی که گذشت ایران با دانستن اینکه نمی‌تواند پولی از چینی‌ها در قبال طلای سیاهش بگیرد به آنها نفت فروخت. ایران سومین تامین‌کننده بزرگ نفت چین است و آنها نمی‌توانند از این رابطه تنگاتنگ چشم بپوشند. حالا که قفل تحریم‌ها با کلید روحانی باز شده است، سفر نخستین هیات به همراه رییس‌دولت بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، حکایت از اهمیت روابط تجاری با ایران دارد. هرچند که همین هیات دو روز در ریاض و دو روز را هم در قاهره گذرانده و حالا به تهران رسیده است، اما حتی همان سفرها هم رنگ و بوی اقتصادی داشت.او به محض ورود به تهران با تاکید بر ظرفیت‌های قابل توجه منطقه خاورمیانه، خواستار ایجاد خاورمیانه پیشرفته صنعتی شده و تاکید کرده بود که کشورش برای تحقق این مهم می‌تواند اعتباراتی را در نظر بگیرد. رییس‌دولت قدرترین اقتصاد جهان در حالی سخن از خاورمیانه صنعتی می‌گوید که حتی در پیش‌بینی‌های بین‌المللی هم ایران در سال ٢٠١٦ رشدی متفاوت نسبت به سال‌های پیش تجربه خواهد کرد. این نکته هم از دید چینی‌ها پنهان نمانده و آنها می‌خواهند سهمی از این رشد داشته باشند. هر چند در سوی دیگر «خاورمیانه صنعتی» می‌تواند به اثر‌گذاری ایران در فعالیت‌های منطقه‌ای رنگ و بوی تازه‌ای ببخشد. پیش از این هم رییس‌جمهوری چین در کنفرانسی که در شانگهای با نام «تعامل و اعتمادسازی در آسیا» و برای افزایش نقش چین در منطقه و کنار زدن امریکا برگزار شد، در حضور ولادیمیر پوتین، پیشنهاد طرح ایجاد ساختار امنیتی را داد که بر پایه همکاری با ایران و روسیه استوار بود. او در این طرح نقش امریکا را کاملا در امنیت آسیا حذف کرد. اقدامی که با واکنش شدید امریکا مواجه شد. به هر حال نباید از خاطر برد که این کشور همانی است که سال‌های دهه ٨٠ میلادی و در میانه جنگ ایران و عراق با فروش تسلیحات موشکی به ایران، قانون منع فروش موشک به طرفین جنگ (MTCR) را زیر پا گذاشت. بستن قراردادهای بزرگی چون طرح‌های بزرگ اقتصادی ایران مانند آزادراه تهران- شمال، مشارکت در تکمیل فازهای مختلف پارس جنوبی، مترو تهران، ساخت نیروگاه، پروژه ساخت کارخانه‌های سیمان، فروش دکل‌های نفتی به ایران، کشتی‌سازی، انرژی و... در دو دهه، همه و همه از رابطه تنگاتنگ ایران و چین دارد. حالا «شی جین پینگ» با «حسن روحانی» درباره افزایش روابط تجاری تا «۶۰۰ میلیارد دلار در ١٠ سال آینده» مذاکره کرده‌اند. با این حساب حجم تجارت این دو کشور ١٥ برابر می‌شود. «پینگ» در تهران گفته بود: یقین دارم توسعه روابط بین کشورها نه تنها به نفع دولت و ملت دو کشور است، بلکه به صلح، توسعه منطقه‌ای و جهانی هم کمک خواهد کرد. او خواهان گسترش و ارتقای سطح روابط با ایران شده است. خبرهایی هم از امضا شدن ١٧ تفاهمنامه و سند همکاری میان این کشورها در دیدار روسای جمهور به بیرون درز کرده است. گفته می‌شود مهم‌ترین اسنادی که قرار است به امضای روسای جمهوری دو کشور برسد، سند راهبردی و توافقنامه مربوط به راه تجاری جاده ابریشم است. این نخستین‌بار در ١٤ سال گذشته است که یک رییس‌جمهوری چین به ایران سفر می‌کند. سال ٢٠٠٢ میلادی هم رییس‌جمهوری وقت چین مهمان رییس دولت اصلاحات شده بود.

جهش ٥/١ میلیون دلاری
٣٩٤ میلیون دلار واردات ایران از چین در سال ١٣٧٦ و همان روزهای نخستین دولت اصلاحات در پایان دولت خاتمی یعنی سال ۱۳۸۴ به ٢/٢ میلیارد دلار افزایش پیدا کرده بود. این گزارش را مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده بود. هرچند جهش اصلی در مبادلات تجاری ایران و چین به‌ویژه واردات ایران از چین در دولت‌های نهم و دهم و در زمان ریاست‌جمهوری محمود احمدی نژاد رخ داده است. مبادلاتی که رییس اتاق بازرگانى ایران و چین، حجمش را در سال ١٣٩٠ به ٤٥ میلیارد دلار اعلام کرد. رقمی که ٥/٦ میلیارد دلار آن واردات ایران از چین بود.

نگاه به شرق در دوران مهرورزی
در دوران محمود احمدی‌نژاد، ایران برای دستیابی به پشتیبانی‌های چین و بلوک شرق، سیاستی را در پیش گرفت که از آن با نام «نگاه به شرق» یاد می‌شد. این هنگامی بود که همکاری‌های تجاری و قراردادهای گسترده‌ای میان دو کشور برقرار شد. از جمله این قراردادها معاهده‌ای بود که در سال ۱۳۸۷ میان دو کشور بسته شد و بر پایه آن ایران درآمد حاصل از فروش نفت خود را به عنوان پشتوانه ال‌سی‌های خرید کالای چینی در اختیار آن کشور می‌گذاشت. از مفاد دیگر این عهدنامه الزام ایران به صدور بیمه برای افتتاح ال‌سی‌های چینی یا فروش نسیه کالاهای چینی بود. خبری که آن زمان انتشارش بر خروجی وب‌گاه «بازتاب امروز» برای این سایت به قیمت فیلتر شدنش تمام شد و «خبرآنلاین» هم که این خبر را باز نشر کرده بود خبر را از خروجی خود برداشت. حجم مبادلات تجاری ایران و چین در سال ۲۰۱۴ حدود ۵۲ میلیارد دلار بوده و چین ۳۶ درصد کل تجارت خارجی ایران را در این سال از آن خود کرده است. هر چند که امسال به دلیل کاهش قیمت نفت حجم مبادلات تجاری دو کشور با کاهش مواجه شد.

وقتی « رییس» می‌آید
«مهم‌ترین تفاوت سفر هیات چینی به همراهی رییس‌جمهوری این کشور به ایران، با دیگر کشورهایی که تاکنون به ایران آمده‌اند در همین مساله نهفته است. چینی‌ها با رییس‌جمهوری خود به ایران آمدند و با امضای بیانیه «مشارکت جامع راهبردی ایران و چین» نشان دادند که نه‌تنها طرف چینی تمایل به گسترش روابط اقتصادی با ایران دارد، بلکه این تمایل در زمینه‌های دیگر نیز وجود دارد.» این را مجیدرضا حریری، عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین به «اعتماد» می‌گوید. او توضیح می‌دهد: حتما این سفر نقطه عطفی در تاریخ روابط دو کشور است زیرا رییس‌جمهوری چین بعد از ١٤ سال به ایران آمده است. با استفاده از صندوق جاده ابریشم است، همچنین بانک توسعه زیرساخت آسیا که دو کشور در آن سهامدارند می‌تواند به توسعه زیرساخت‌های ایران یاری رساند. در حالی هیات چینی با بالاترین مقام اجرایی کشور خود، به ایران آمده است که از زمان روی کار آمدن دولت یازدهم این یک اتفاق ویژه است. به گفته او هیچ‌کدام از هیات‌های تجاری که به ایران آمدند، با رییس‌جمهوری یا نخست‌وزیر خود نیامده بودند و چینی‌ها با همراهی رییس‌جمهوری خود نشان دادند که بیش از دیگر کشورها تمایل به گسترش روابط در همه زمینه‌ها با ایران دارند. نباید فراموش کرد که چین با کشورهایی با جمعیت هفت،‌هشت میلیونی فرق دارد، چین یکی از قدرت‌های اقتصادی امروز جهان است.

فرصت‌طلب یا حامی
بسط روابط با چین بی‌گمان یکی از مهم‌ترین‌ تحولات سیاست خارجی ایران در سالیان گذشته بوده است. اکنون چین مهم‌ترین شریک اقتصادی ایران است و در صحنه جهانی هم از حامیان ایران به‌شمار می‌آید. از آنجا که قدرت چین به‌گونه‌ای روزافزون درحال گسترش است، مناسبات با این کشور در سال‌های آتی اهمیت بسیار بیشتری برای سیاست خارجی ایران خواهد داشت. این دو از نظر سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین در بسیاری از مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای دیدگاه‌های مشترک و بسیار نزدیکی دارند. هر دو خواهان افزایش نقش سازمان ملل در مسائل جهانی، ممانعت از به‌کار‌گیری سلاح‌های اتمی و شیمیایی، مخالف نظم نوین جهانی پیشنهادی ازسوی امریکا و استقرار نظم نوین سیاسی و اقتصادی با مشارکت همه کشورها به‌طور مساوی هستند. با این‌ حال، دو دیدگاه در کشور در مورد روابط با چین و سیر تحول آن وجود دارد. از نظر یک دیدگاه، رویکرد چین درقبال ایران فرصت‌طلبانه است و چینی‌ها تنها به منافع اقتصادی خود می‌اندیشند و درواقع با کارت ایران بازی می‌کنند. درمقابل برخی براین‌نظرند که چین حامی ایران است، اما محدودیت‌های خاص خود را هم دارد؛ پس نباید انتظار بالایی از این کشور داشته باشیم.

[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «اعتماد نوشت: اژدهای زرد در تدارک صنعتی شدن خاورمیانه» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات