چه کسی از نفت ارزان می‌ترسد؟

چه کسی از نفت ارزان می‌ترسد؟

اقتصاد نیوز/ نفت، این روزها مهم‌ترین دغدغه اقتصاد جهان است؛ شاید باید دیگر نام طلای سیاه را از روی نفت برداشت چراکه از یک سو اشباع بازارها و ازسوی دیگر سیاست‌های نفتی عربستان سبب افت بی‌سابقه قیمت جهانی این کالا شده و بسیاری را درباره آینده بازار نفت به فکر فرو برده؛ البته نباید از ورود دوباره ایران به بازار جهانی نفت نیز غافل شد. اینها موارد مهمی هستند که اکونومیست در تازه‌ترین سرمقاله خو به آنها اشاره می‌کند.

مجله اکونومیست در سرمقاله اصلی تازه‌ترین شماره خود که نسخه چاپی آن فردا (23 ژانویه 2016) منتشر می‌شود، به بررسی نوسانات شدید نفتی در ماه‌های اخیر پرداخته و این گونه می‌نویسد: همسو با رقابت‌های بانکی و سقوط بازارها، شوک‌های قیمتی نفتی به ندرت این توان را دارد تا بتواند غول‌های بزرگ نفتی را از پا در آورد. همه چیز از بحران نفتی سال 1973 و تحریم نفت توسط عربستان شروع شد و مردم دریافتند که اوج گیری ناگهانی قیمت نفت می‌تواند منجر به سقوط اقتصادی شود. در آن سال، اعضای سازمان کشورهای صادر کننده نفت غربی (OAPEC که شامل اعضای عربی اوپک به اضافه کشورهای سوریه و مصر می‌شوند) ممنوعیت و تحریم نفت را اعلام کردند. با پایان یافتن تحریم‌های در ماه مارس سال 1974، قیمت نفت از شبکه‌ای 3 دلار به حدود 12 دلار افزایش پیدا کرد که از این اتفاق به عنوان نخستین شوک بزرگ نفتی یاد می‌شود.

در نقطه مقابل، وقتی قیمتها به دلیل اشباع بازارها سقوط می‌کند -که نظیر این اتفاق را در سال 1986 میلادی شاهد بودیم- این مساله از برخی جنبه‌ها مفید واقع می‌شود. تجربه نشان می‌دهد که افت 10 درصدی قیمت نفت، سبب افزایش 0.1 تا 0.5 درصدی رشد می‌شود.

در 18 ماه گذشته، قیمت نفت با 75 درصد افت، از 110 دلار در هر بشکه به کمتر از 27 دلار رسید. اما این بار فواید این افت نفت کمتر از گذشته بوده است. گرچه مصرف‌کنندگان از این مساله سود بردند، اما در مقابل، تولیدکنندگان به شدت درحال ضرردهی و خسارت هستند و اثرات آن نیز درحال گسترش به بازارهای مالی است که از هم‌اکنون می‌توان تاثیر آن را در کاهش اعتماد مصرف‌کننده به خوبی مشاهده کرد. شاید مزایای چنین نفت فوق‌العاده ارزان بر معایب آن بچربد اما بازارها تاکنون به شدت افت کرده‌اند که حتی به روشنی پایان آن مشخص نیست.

اقتصاد جدید نفتی

جهان هم‌اکنون در نفت غوطه‌ور شده و عربستان سعودی نیز با حداکثر توان خود درحال استخراج و عرضه نفت به بازارهاست. باور اصلی این است که عربستان با این کار خود می‌خواهد تولیدکنندگان پرهزینه را از میدان به در کند. این تولیدکنندگان شامل برخی شرکت‌های نفتی است که از فرآیند «فرکینگ» برای استخراج نفت استفاده می‌کنند. برخی از این کمپانی‌های آمریکایی از سال 2008 میلادی، میزان تولید نفت خود به این شیوه را از 5 میلیون بشکه در روز، به بیش از 9 میلیون بشکه افزایش داده‌اند. عربستان سعودی همچنین خود را برای رنجی الیم ازسوی ایران، سخت‌ترین رقیب خود در منطقه، آماده می‌کند که از هفته جاری و با لغو تحریم‌های هسته‌ای، با ظرفیت تولید روزانه سه تا چهار میلیون بشکه، خود را آماده پیوستن دوباره به بازارهای جهانی می‌کند.

به‌رغم تلاش‌های سعودی‌ها، تولیدکنندگان از خود انعطاف نشان داده‌اند. بسیاری از تولیدکنندگان کارآیی خود را افزایش داده و عملکرد خود را بهبود داده‌اند. آنها از اینکه بخواهند منتظر بمانند تا قیمت نفت بهبود یابد و پاداش بگیرند، متنفرند. این شرکتها همچنین نمی‌توانند با این وضع قیمتها بیش از این فقط برای پوشش دادن هزینه‌های روزانه خود تلاش کنند؛ چراکه حتی در برخی موارد قیمت نفت تولیدی آنها به دلیل کیفیت پایین، کمتر از 15 دلار در هر بشکه است. در همین حال، سهام نفتی در بسیاری از کشورهای ثروتمند عضو پیمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه (OECD) تقریبا 50 درصد بالاتر از پنج سال اخیر بوده است. آنها همچنان به رشد خود ادامه می‌دهند به خصوص اینکه اگر تقاضا برای نفت ازسوی چین و سایر کشورهای آسیایی بیش از آنچه که تصور می‌شود، کاهش یابد. پیش‌بینی قیمت نفت در واقع کاملا شانسی و عمدتا توام با اشتباهات است. اما با این حال، عده کمی انتظار دارند قیمتها تا پیش از سال 2017 میلادی رشد کند. قیمت امروز را می‌توان قیمت حداقلی هر بشکه تلقی کرد؛ هرچند برخی بر این باورند افت قیمتها تا 10 دلار هم جا دارد.

شاید با خود بگویید که هرچه ارزان‌تر بهتر؛ همان طور که شاهد هستید، نفت ارزان سبب رونق واردات از اروپا گرفته تا آفریقای جنوبی شده است. تعرفه واردات نفت خام در حوزه یورو از اواسط سال 2014 تاکنون، حدود 2 درصد تولید ناخالص داخلی این حوزه کاهش یافته است. هند نیز به بزرگترین اقتصادی بدل شده که سریع‌ترین رشد را رقم زده است.

با این حال، این افت جدید قیمتی، منشا دلواپسی است. سقوط فاحش درآمدها، می‌تواند منجر به بروز تنش و بی‌ثباتی سیاسی در نواحی حساس و شکننده جهان نظیر ونزوئلا و کشورهای حاشیه خلیج فارس شود. با این حال، نفت ارزان، یک محدوده پاک نیز دارد. چراکه می‌تواند قیمت جهانی گاز طبیعی را کاهش دهد که این امر، زغال‌سنگ را که آلاینده‌ترین و کثیف‌ترین سوخت فسیلی محسوب می‌شود را از میدان به در می‌کند. اما در بلند مدت، سوخت‌های فسیلی ارزان، انگیزه و عزم جهانی را برای اقدام علیه تغییرات جوی، کاهش می‌دهد. بنابراین، بیشترین نگرانی نسبت به نفت، اقتصاد ویرانگر جدید نفتی است.

در گذشته، نفت ارزان، اقتصاد جهان را شناور نگاه می‌داشت زیرا مصرف‌کنندگان، بیش از تولیدکنندگان، هزینه می‌کردند. اما امروزه، این حساب و کتاب کمتر از گذشته آسان است. مصرف‌کنندگان آمریکایی بیش از آنچه که تصور می‌شد درحال پس‌انداز کردن هستند و در مقابل، تولیدکنندگان نفتی نیز که تا پیش از این یعنی در زمان بالا بودن قیمتها، حسابی هزینه کرده بودند، حالا در هزینه‌های خود صرفه‌جویی می‌کنند. پس از آخرین سقوط در قیمتها، روسیه از کاهش 10 درصدی هزینه‌های دولتی خود خبر داد و حتی عربستان سعودی نیز قصد دارد برای جبران کسری بودجه 15 درصدی نسبت به تولید ناخالص داخلی، بودجه خود را کاهش دهد.

نفت ارزان، همچنین از طرق مهم‌تر، بر تقاضا اثر می‌گذارد. وقتی نفت خام بشکه‌ای 100 دلار بود، سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های تحقیقاتی و اکتشافی در مناطقی نظیر قطب شمال، غرب آفریقا و برزیل منطقی به نظر می‌رسد. اما با کاهش قیمتها، سرمایه‌گذاری نیز به تبع آن کاهش یافت. پروژه‌هایی با هزینه 380 میلیارد دلاری به حال تعلیق درآمد و در آمریکا نیز هزینه‌های دارایی‌های ثابت در صنایع نفتی در مقایسه با میزان اوج آن، 50 درصد افت کرد. حالا دیگر این سم در همه جای جهان پخش شده به طوری که شاخص مدیران خرید (PMI) در ماه دسامبر، با ثبت رقم 48.2، از انقباض در تمامی بخش‌های صنعتی آمریکا خبر میَ‌دهد. در برزیل، ضربه نفت ارزان به کمپانی «پتروبراس»، تبعات فساد و پولشویی در این غول نفتی دولتی برزیل را تشدید کرده و سلسله مراتب بالای دولتی این کشور را فلج کرده است.

سقوط سرمایه‌گذاری و ارزش دارایی‌ها، زیانبارتر است؛ زیرا بسیار سریع رخ می‌دهد. با این حال، تبعات احتمالی و گستره مالی این اتفاق را به سختی می‌توان اندازه گرفت اما نباید فراموش کرد که بخش اعظم افزایش بدهی‌های 650 میلیارد دلاری شرکتهای فعال در اقتصادهای نوظهور از سال 2007 میلادی تاکنون، در بخش صنایع نفت و مواد خام بوده است. در واقع، نفت، در بازارهای نوظهور و در معرض خطر، نقش مهمی ایفا می‌کند. درحالیکه تولید ناخالص داخلی روسیه افت می‌کند، دولت این کشور احتمالا طی ماه‌های آتی با بحران بودجه‌ای مواجه خواهد شد. در ونزوئلا نیز که تورم بالای 140 درصد است، از هم‌اکنون وضعیت بحرانی اقتصادی اعلام شده است. سایر تولیدکنندگان نفتی نیز در معرض اتفاقات مشابهی هستند.

حداکثر استفاده از نفت ارزان

افت نفت، برندگان بسیاری در چین و هند داشته است. این مساله باعث شده تا اقتصادهای وابسته به نفت، نظیر عربستان و ونزوئلا، دلیلی فوری برای انجام اصلاحات اقتصادی پیدا کنند. نفت ارزان همچنین به کشورهای واردکننده‌ای چون کره جنوبی این فرصت را داده تا یارانه‌های بی‌فایده انرژی خود را حذف کرده، تورم رو سرعت بخشیده و با افزایش مالیات، کسری بودجه خود را به حداقل برسانند. با این حال، این شوک‌های نفتی، درحالی رخ می دهد که اقتصاد جهان همچنان با تبعات ناشی از بحران بزرگ سال 2008 میلادی دست و پنجه نرم می‌کند.



[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «چه کسی از نفت ارزان می‌ترسد؟» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات