آذریزدی؛ پروراننده نهال ادبیات کودک و نوجوان

آذر یزدی نویسنده داستان های کودکان و نوجوانان به سال 1300 خورشیدی در «خرمشاه» یزد متولد شد. پدرش شعر می سرود اما اثری منظوم از او بر جای نمانده است. آذریزدی همزمان با تحصیل مقدماتی به زراعت و بنایی می پرداخت.
آذریزدی از سال 1321 به تهران مهاجرت کرد و در «چاپخانه علمی» مشغول به کار شد. او سال ها به تصحیح نمونه های چاپی اشتغال داشت.
آذریزدی همواره با خواندن و آموختن به عطش سیری ناپذیر درونی خود پاسخ می گفت. وی در سن 35 سالگی به فکر احیای متون ادب فارسی برای کودکان به شیوه روایت گونه با نثری ساده و روان افتاد و با نوشتن مجموعه داستان «قصه های خوب برای بچه های خوب»، پا به عرصه بازنویسی قصه های کهن برای کودکان گذاشت، از این رو به چهره ای آشنا برای چند نسل تبدیل شد و توانست در زمره اثرگذارترین نویسندگان حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان جای گیرد.
آذریزدی در سال 1343 به سبب نگارش کتاب قصه های خوب برای بچه های خوب جایزه سازمان جهانی «یونسکو» را کسب کرد، همچنین در سال 1345 به سبب نگارش این کتاب و کتاب «قصه های تازه از کتاب های کهن» جایزه کتاب سال را به دست آورد. او در سال 1379 به سبب نگاشتن داستان های قرآنی و دینی، «خادم قرآن» شناخته شد. در طول حیات آذریزدی نیز برای بزرگداشت وی چند مراسم برگزار شد.
آذریزدی دوستدار کتاب و مطالعه بود و همین علاقمندی، از او فردی کتاب شناس و صاحب اندیشه ساخت. بیشتر آثار آذریزدی مختص ادبیات کودک و نوجوان است و بسیاری او را صاحب پرتیراژترین آثار ادبیات کودک و نوجوان ایران می‌ دانند. وی در مجموع، بیش از 20 عنوان کتاب برای بچه‌ها نوشته است.
از آثار آذریزدی می توان به دوره هشت جلدی قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب، دوره ده جلدی قصه های تازه از کتاب های کهن، «گربه ناقلا»، «گربه تنبل»، «مثنوی»، «مجموعه قصه های ساده» و تصحیح «مثنوی» مولوی اشاره کرد.
آذریزدی پس از عمری قلمفرسایی برای کودکان و نوجوانان و به جای گذاشتن آثاری ماندنی، سرانجام در هجدهم تیرماه 1388 دیده از جهان فرو بست.

***بازنویسی آثار کهن
بازنویسی، نوشتن دوباره داستان یا مطلبی است که پیشتر به زبان کهن یا بیگانه نگاشته شده است. از این رو، ساده سازی و روان کردن برخی متون کهن برای خوانش بهتر، نیازمند بازنویسی است.
آذریزدی یکی از پیشگامان و برجسته ترین نویسندگانی است که با بازنویسی متون کهن برای کودکان و نوجوانان بین سال های 1336 تا 1369 آثار ماندگاری را به یادگار گذاشت. برای نمونه وی در مجموعه هشت جلدی قصه های خوب برای بچه های خوب، برخی آثار کهن همچون «کلیله و دمنه»، «مرزبان نامه» و مثنوی مولوی را بازنویسی کرده است.
در همین زمینه «محمدعلی اسلامی ندوشن» نویسنده و منتقد برجسته معاصر معتقد است که 2 سه نسل جدید ما با قصه هایی که آذریزدی از میان کتاب های قدیمی بیرون آورد، زندگی کردند. در واقع، بازنویسی آذریزدی از قصه هایی که از متون کهن استخراج می کرد، برای نسل های جدید ما بسیار آموزنده و اثربخش بوده است. کاری که آذریزدی در این سال ها انجام داد، کاری بسیار مفید بود که کم تر کسی به این موضوع پرداخت و او جزو نخستین کسانی است که به بازنویسی متون کهن برای کودکان توجه کرد.
همچنین، «مصطفی رحماندوست» شاعر و داستان نویس حوزه کودک و نوجوان بر این باور است که آذریزدی در دوران خود بازنویسی متون کهن را آغاز کرد. وی شاید در زمان معاصر، جزو نخستین کسانی بود که به بازنویسی قصه های کهن پرداخت. از این رو قصه های خوب برای بچه های خوب با هدف مشخص و نثر خوب بازنویسی شده و خواننده می تواند آن را به راحتی بخواند. کمترین کمک آذریزدی به بچه ها این بود که در دوره ای که همه فکر می کردند متون کهن غیرقابل دستیابی است، آنها را عمومی کرد.(1)

***سبک و درونمایه
سبک به عنوان یکی از عناصر داستان از دیگر عناصر داستانی تاثیر می پذیرد و بر آن تاثیر می گذارد. آذریزدی با سبک ویژه خود در نویسندگی توانست آثاری ماندگار خلق کند. از مهمترین ویژگی های سبک وی می توان به سادگی در نوشتن، پرهیز از خودنمایی و تسلط بر جوهرِ نویسندگی اشاره کرد.
زمینه های اخلاقی و تربیتی بیشترین رویکرد و درونمایه آثار آذریزدی را شکل می دهند. از این رو وی به عنوان نویسنده ای اخلاق گرا، از مفاهیم اخلاقی و تربیتی بسیار بهره برده است.(2)
همچنین، آذریزدی با بازنویسی های خود از قصه های عرفانی تصویری متفاوت به وجود آورده و توانست آفرینش تازه ای را در این زمینه رقم بزند.

***نقد و بررسی
یکی از ویژگی های داستان خوب و موفق آن است که مخاطب در کنار زبان و بیان، از نظر محتوایی نیز از آن اثر بپذیرد. به نظر می رسد آذریزدی توانسته با خلق آثاری شایسته، این احساس را در مخاطب ایجاد کند.
آذریزدی از آن دسته نویسندگانی است که نسل های مختلف با آثار وی همذات پنداری می کنند و قلم شیوا و نثر گویای او را می ستایند. در همین پیوند «غلامرضا امامی» نویسنده و مترجم کتاب کودک و نوجوان بر این باور است که دانایی و آزادگی 2 ویژگی آذر یزدی بود.
به گفته «شهرام اقبال زاده» نویسنده و منتقد ادبیات کودکان و نوجوانان، آذریزدی با خودآموختگی و سخت کوشی، به نیازهای کودکان و نوجوانان ایرانی پی برد و در دورانی که شوره زاری بر ادبیات تالیفی سایه افکنده بود، با نگاهی خلاق، بازنویسی متون کهن ادبی و دینی را آغاز کرد و توانست به نیازهای عاطفی و زیبایی شناختی کودکان و نوجوانان پاسخ دهد. اگر ادبیات کودک را نهاد مستقل از ادبیات بزرگسال در نظر بگیریم، آذریزدی در پی ریزی این نهاد، تاسیس، کاشت و پرورش نهال ادبیات کودک و نوجوان نقش جدی داشت و توانست راهگشای نسل بعدی نویسندگان در این حوزه باشد. او متون کهن را با نثری زیبا و خوشخوان توام با زبانی معاصر و شیرین با سلسله کتاب های قصه های خوب برای بچه های خوب نوشت و توانست همچون ستونی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان قد علم کند.(3)
نکته دیگری که منتقدان درباره آثار آذریزدی به آن اشاره دارند این که همذات پنداری و ارتباط نزدیک مخاطب با آثار این نویسنده برجسته نشانگر صمیمیت و سادگی در آثار او است.

*پی نوشت ها
1- «در جستجوی ریشه های ایرانی- اسلامی»، نشریه پگاه حوزه، سوم مرداد 1388، شماره 259، قابل دسترس در تارنمای پایگاه اطلاع رسانی حوزه
به نشانی: http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3814/6930/83627
2- عارفی، اکرم، «دگرگونی درونمایه قصه های عرفانی در بازنویسی آذریزدی»، فصلنامه کاوش نامه، سال پانزدهم، 1393، شماره 28، ص10
3- در جستجوی ریشه های ایرانی- اسلامی، پیشین
**گروه پژوهش و تحلیل خبری
پژوهشم**458**9275**9279

انتهای پیام /*

[ منبع این خبر سایت ایرنا-سایر می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «آذریزدی؛ پروراننده نهال ادبیات کودک و نوجوان» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ایرنا-سایر منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات