چوگان ، ورزشی کهن در میراث معنوی ایران

چوگان ، ورزشی کهن در میراث معنوی ایران

کجارو/ چوگان ورزشی کهن و اصیل در ایران‌زمین است که امروزه به دست فراموشی سپرده شده است. این ورزش امروزه جنبه جهانی پیدا کرده ولی ابتدا به صورت بازی که عنوانی نظامی و جنگی داشت و سوارکاران ایرانی در آن استعداد اسب‌های جنگی خود را به نمایش می‌گذاشتند، شناخته می‌شد. برای شناخت این ورزش که قدمت آن در ایران به بیش از ۶۰۰ سال می‌رسد، با کجارو همراه باشید.
اسنادی در دست است که چوگان را کهن‌ترین بازی ورزشی جهان می‌شناسد زیرا بر دست‌نوشته‌ای که زمان آن نزدیک به ۶٠٠ سال پیش از مسیح است، بازی چوگانی میان ایرانیان و تورانیان گزارش شده است. این بازی و یا ورزش کهن، در کتب ایرانی از “کارنامه اردشیر بابکان” گرفته تا ترانه‌های مردمی و سروده‌های شاعران و سیاحان و سفرنامه‌های ایران بسیار آمده و جایگاه والا و نقش مهمی را در زندگی مردم بازی می‌کرده است.
برای نخستین بار در کارنامه اردشیر بابکان از چوگان نام برده شده و پس از آن تقریباً هیچ یک از شاعران و نویسندگان قدیم ایرانی را نمی‌توان یافت که به ترتیبی سخن از چوگان به میان نیاورده باشند. افسوس که این نوشته‌ها شیوه بازی چوگان را به روشنی بازگو نکرده‌اند.
برای نمونه در شاهنامه شمار بازیکنان چوگان چهارده تن گفته شده “در هر گروه هفت‌تن بازی می‌کنند و با ربودن گوی و رساندن آن به انتهای میدان برتری می‌یابند”.
قابوسنامه شمار بازیکنان را هشت نفر می‌نامد که شش تن میان میدان و دو تن دیگر در دو سر میدان جای می‌گیرند.

گزیده‌ای از اشعار ایران زمین که به واژه‌ی چوگان اشاره کرده‌اند:
بدانگه که گیرد جهان گرد و میغ گل پشت چوگانْت گردد ستیغ (بوشکور)
شه هندوان باره‌ای برنشست به میدان خرامید چوگان به دست (فردوسی)
ز چوگان او گوی شد ناپدید تو گفتی سپهرش همی برکشید (فردوسی)
همه بزم و نخجیر بد کار اوی دگر اسب و میدان و چوگان و گوی (فردوسی)
سیاوش چنین گفت با شهریار که کی باشدم دست و چوگان به کار (فردوسی)
ز من وز اهل دین میدانْت خالیست بیفکن گوی و هین بگذار چوگان (ناصرخسرو)
سرگشته چو گوی شد دل من تا زلف تو گشت همچو چوگان (رشیدالدین وطواط)
مرا چون گوی سرگردان اگر دارد عجب نبود چنین گوئی که الا زخم چوگان را نمی‌شاید (مجیر بیلقانی)
دلت خاقانیا زخم فلک راست که آن چوگان جز این گوئی ندارد (خاقانی)
هرکه چوگان سر زلف تو دید همچو گوئی بر سر چوگان بماند(خاقانی)
همچو گوئی مانده در چوگان چنین چند خواهم بود سرگردان چنین ؟ (عطار)
من چو گوئی پا و سر گم کرده ام تا تو مرا زلف بفشانی و پس از حلقه چوگانی دهی (عطار)
پای را بربست و گفتا گو شوم در خم چوگانْش غلطان می‌روم (مولوی)
بچندین حیلت و حکمت که گوی از همگنان بردم به چوگان‌ها نمی‌افتد چنین گوی زنخدانی (سعدی)
ز خلق گوی لطافت تو برده‌ای امروز که دل بدست تو گویی است در خم چوگان (سعدی)
چوگان حکم در کف و گوئی نمیزنی باز ظفر به دست و شکاری نمیکنی (حافظ)
گوی زمین ربوده چوگان عدل اوست دامن کشیده گنبد نیلی حصار هم (حافظ)
ای صبا با ساکنان شهر یزد از ما بگوی ای سر حق ناشناسان گوی چوگان شما (حافظ)

ثبت جهانی چوگان

جمهوری آذربایجان در دوازدهم آذر ماه سال ۱۳۹۲ شمسی تصمیم داشت چوگان را در یونسکو به نام خود ثبت کند اما درخواستش در هشتمین نشست کمیته میراث ناملموس یونسکو در باکو پذیرفته نشد و تنها این کشور توانست بازی محلی قره‌باغ را به عنوان چوگان آذربایجانی ثبت کند.
ابوالفضل قارایف نماینده جمهوری آذربایجان در حاشیه این اجلاس ضمن تشکر از حساسیت کشورهای مختلف به‌ خصوص نسبت به ثبت بازی چوگان گفت: چوگان یک بازی مشترک منطقه‌ای و یک میراث مشترک فرهنگی است و همه کشورها از جمله ایران می‌توانند در ثبت مشترک جهانی آن سهیم باشند.
پرونده ثبت جهانی «چوگان» به یونسکو ارسال شد
پرونده نامزدی ثبت جهانی چوگان به یونسکو ارسال شد تا مرکز میراث جهانی یونسکو، تصمیم نهایی خود را در اجلاس سال ۲۰۱۷ نسبت به جهانی شدن این بازی اعلام کند.



[ منبع این خبر سایت ماچو می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «چوگان ، ورزشی کهن در میراث معنوی ایران» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت ماچو منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات